Select Page

B1:B5: Karl-Marx-Allee:

until 1961 – Stalinale

coat of arms

Street in Berlin

Karl-Marx-Allee:
In the foreground of Karl-Marx-Allee Strausberger Place:background towers Frankfurt Gate
basic information:
place: berlin:
district: center,
Friedrichshain:
placed around 1700:
History names: Great Frankfurt Strauss,
Frankfurter Allle,
Stalin Allee:
connecting roads Alexanderstraße: (West),
Frankfurter Allle (East)
cross roads Schilling Road,
Berolinastraße,
Lichtenberger Strasse,
Lebuser Strasse,
Andreas Road,
Koppstraße,
Paris Commune Street
the courts Strausberger Place:
use:
groups: foot traffic, Cycling, car traffic, public transport
Specifications:
length 830 m in the middle
2100 m to Friedrichshain

that: Karl-Marx-Allee: one after another philosophers And what? social theorist Carl Marx named after a street Berliner: districts center And what? Friedrichshain:,

Longer, the Friedrichshainer segment is characterized by flat blocks and towers with a mix of styles Socialist Classicism and Prussia Schinkel School designed in the 1950s. Dominate the passage in the middle Prefabricated Since the 1960s. Towers: Frankfurt Gate and: Strausberger Place: from the architect Herman Hanselman are important city events of the plant.

The street was originally called West of the Frankfurt Gate Customs wall of Berlin (about to pass Paris Commune Street) Great Frankfurt Strauss and became December 21, 1949 (the official 70th anniversary of that time) Joseph Stalin) in the east Frankfurter Allle in: Stalin Allee: renamed. Since November 13, 1961, he has been called Karl-Marx-Allee:that Frankfurter Allle at the same time it was again divided under its old name, however, since that time it no longer started the original Frankfurt Tor, but in 1957 it was called the place to the east.(1) The residential buildings, extending from Strausberger Platz to Frankfurter Tor and Frankfurter Allee, were designed as "workshops" and were intended to be elevated. Germany presents:

Map of Karl-Marx-Allee: ects extruders and construction stages

Karl-Marx-Allee takes it from there Alexanderplatz: Strausberger Platz to Frankfurt Mount where it turns into Frankfurt Alle. He is part of it Federal Highway 1:, Berlin Magdeburg: in the direction Küstrin-Kietz: crosses as well Bundesstraße 5:from Frankfurt (Oder) comes hamburg: continues.

Frank Road, along with Frankfurter Ale, is one of eight radial arterial routes leading north, northeast and east historical center city ​​from: Hacker Market: and Alexandrplatz, come out. These are the clockwise direction.

Starts:(edit |: Modify source code:)

Barricade battles Great Frankfurt Strauss corner: Lebuser Street during November Revolution,
Postcard, circa 1919

It has already been named 1701 Frankfurter Straße: They wore it at the latest during the month city ​​maps It has been named since 1786 and 1789 Great Frankfurt Strauss,(2)

The memorial plaque at the Karl-Marx-Allee corner of the Strausberger Platz in Berlin commemorates the defenders of the Große Frankfurter Straße barricades March Revolution of 1848,(3) About 70 years later World War I, the street was time November Revolution scene of barricade battles again.

The Big Frankfurter Straae started not between Alexanderplatz but between Schillingstrasse and the small Frankfurter Straße, which was dissolved in the 1960s.(4) With the construction of Metro E Line (today. U5:) From 1926/1927 to 1930 it was the way it used to be Landsberger Strasse: extended and thereby adapted to the direct course of the subway.(5) This passage was called again Frankfurter Straße: until renamed 1949 Stalin Allee:,

First construction phase. Laubenganghäuser:(edit |: Modify source code:)

Ruins at Stalinallee, 1950

Then WWII had the architect Hans Scharu developed a concept for the whole transformation of Berlin, the so-called "collectively plan", Which envisaged a strict redistribution and decentralization of the city, as well as a very green free green building between residential units. In the particularly heavily devastated district of Friedrichshain in the eastern part of the Soviet regime, the plan was to be implemented for the first time on a large scale in the area of ​​Weberzweich in the form of "Uhenzel Friedrichshain". Along the Stalinale for this residential cell built in 1949/1950 two arched housesbased on the ideas of Sharun (Karl-Marx-Alle 102/104 and 126/128). The collective plan was then suspended. the ideas underlying it were now being considered formal, elitist and western decline. For ideological reasons, any development on this street was meaningless because of the cult of leading personality and the renaming of Stalin. Sagittarius trails have become other sites of development along the avenue to completely isolate isolated buildings in urban and architectural environments. The focus of the GDR building project, founded in late 1949, was now Soviet monumental architecture. Stalinale was created as a representative magistrate. As the arches were built a little south of the road south of the other Baflustlin, you planted a rapidly growing difficult before hiding behind buildings.

Second phase of the building. National Socialist Realism / Construction Tradition(edit |: Modify source code:)

Carl-Marx-Allley south rear with gallery (left) in front of Weberwise and preliminary development for residential Friedrichshain (center), 1963

Key considerations:(edit |: Modify source code:)

In 1950 a government delegation was sent to the Government for proposals on the representative design of the avenue corresponding to their intended purpose. Moscow, kiev:, Stalingrad: And what? Leningrad:to urban development The Soviet Union to study. He left this study trip 16 Principles of Urban Development out. He received the first prize in the 1951 design competition Egon HartmanAlthough he seemed to offer the best solution in terms of urban development, he and the other four winners of the competition, Richard Paulik, Hans Hoop, Carl Suradney And what? Kurt W. Leucht: The latest development plan has been worked out, with advice from Moscow's chief architect Alexander Vlasov and Vice President of the Academy of Foreign Affairs Sergey A. Chernishev. As a result, the development is stylistically similar Moscow State University In Moscow and In the Palace of Culture in: Warsaw,

In November 1951, the: SED: a call to found Berlin. «»National Reconstruction Program Berlin“Saw the Stalinallee as a spotlight on residential and high-rise buildings and as a model for subway architecture and urban development. To this end, the population has been asked to clear the area of ​​waste from voluntary, unpaid work assignments. In early 1952, excavations began for the E-south home between the Ar-Tap houses and in February the Prime Minister placed them there. Otto Grotewohl: a cornerstone that is symbolic of the whole newly designed street.

Top level Weberwiese:(edit |: Modify source code:)

It was completed in 1951 Top level Weberwiese: represents the prototype after which the whole street was built. The commander in chief Herman Hanselman together with this building he found the architectural style that the German political leadership sought to rebuild; decorative regional historicism:,(6) This was based on the "Socialist Classicism" model The Soviet Union the Stalin era and the so-called "tradition of national development", as appropriate Carl-Friedrich Shinkel embossed in Berlin Classicism,

German gym and Stalin memorial(edit |: Modify source code:)

German gym, 1951

In addition to the arched houses, the Friedrichshain ensemble is interrupted by two blocks of prefabricated buildings, located between Andreasstraße and Koppenstraße. Originally a monumental one designed by Paulik, it stood on the north side neoclassical: German gymThat was in 1951 for III. World Youth and Student Festival It was built in just 148 days and was the first completed building of this style on the avenue. For political reasons, there were no special steel beams for the construction of a complex roof Federal Republic of Germany so that an auxiliary auxiliary roof was to be built whose columns were not visible in the hall.

Because during construction Berlin City Hall Four copies of Schlorthoff's monumental sculptures were removed from the front porch of the gym, which was designed as a representative building.(7) In 1969 the hall was closed due to structural damage and was demolished in 1972.

It was the opposite gym Statue of Stalin – Stalin's 4.80-meter-high bronze statue on a high-rise roof that opened on August 3, 1951. Then Stalinization In the Soviet Union, the monument was demolished one night late in the fall of 1961, after which a bronze statue was smashed and melted. At the fall of the monument, street signs changed the name of the avenue.

The popular uprising on June 17, 1953(edit |: Modify source code:)

Particular importance was given to the road June 17, 1953 uprising, Workers at former Stalinale main construction sites begin June 16 against strikes SED Central Committee a general increase in labor standards. Eventually the demonstrations eventually spread throughout much of the city and continued throughout Germany.

The protest started in Stalinala Rosengarten:, Weidenweg's 40-block open space, west of Laubenganghaus (block 1) and Weberwiese. Today the plaque reminds of it.

Employee Chambers(edit |: Modify source code:)

Preview to Karl-Marx-Allee with Frankfurter Tor foreground

The above average width of the road was not only designed for urban traffic, but was also designed to meet the requirements of East Berlin as the capital, and was used for parades and parades. So the rally has been going on since 1977 May 1st and since 1979 the annual honor parade National People's Army (NVA) occasion Holidays in the USSR October 7; The honorable position for lifting lifts was in the second section between Strausberger Platz and Alexander Alexander. that: the last parade of its kind was held in 1989. Besides, it served east Berlin: Magistrale also as a part protocol Track: on state visits.

The luxurious boulevard stretches two kilometers straight, five blocks from each other to five blocks of 13 stories. Received acacias under this ideologically colored slogan Historical heritage – The bulk of Berlin's stylistic elements Classicismera more than 120 years ago; in many places there are antiques and styles, Doric: or ion Columns, for example, with decorative gables architrave: And what? Freeze etc. All this was in sharp contrast to another major project, which was almost simultaneous WEST BERLIN: started and implemented. Reconstruction has also largely collapsed Hansa district:As part of an international construction exhibition, renowned architects have attempted to implement this very concept of green urbanism, unburdened by modern individual buildings, which represented so much like Sharu. Not only was there a direct dispute between urban planners and architects, but also competition between political systems. Stalinallee and: Hansa district: built almost simultaneously, both as demonstration objects, for each performance social system,

The boulevard is to the west Strausberger Place: limited by its corresponding blocks designed. Henselman's 13-storey high-rise buildings resemble the gate of the city and are home to Americans. Art Deco-The architecture of the 1930s. On the east side of the alley, shortly after completing representative development at Presca Straque's Frankfurter Allee corner, the Frankfurter Tower with its two towers, also designed by Hanselman, forms the second architectural significance. The domes are from the towers of Gondar German: And what? French domes half open

DEFA newsletters and cultural films(edit |: Modify source code:)

Scene: Defa:-Kulturfilm: New apartment with the planner Richard Paulik On the Stalinallee model

that: state-owned East German Film Company Defa: Construction activities were accompanied by Stalinale preaching newsreels:(8) And what? Culture Movies:In 1952, DEFA shot a cultural film New apartment, Richard Foreign Minister Richard Paulik participated in a film center held in L.A. German gym played: Through the Stalinale model, he explained the importance of "large-scale socialist buildings" under construction. In 1954 the film DEFA appeared Street Historyin which the film is a collective Bruno Clelberg described the historic Stalinallee stations, omitting the June 17, 1953 uprising.(9)

Third phase of the building. "Past Modernity" 1959-1969(edit |: Modify source code:)

Neoclassical Ensemble Two less wide breaks are in front of the arches. East of the two, near the intersection Warsaw Street, from the movie theater building space taken, which also clearly goes back to the Baufluchtlinie. It was designed by the architect Josef Kaiser: Built in 1961/1962. With 1001 seats, it was GDR's largest and most modern cinema. From 1996 until the end of July 2005, there was one here UFA: exploited multiplex cinema For 3400 spectators. 2006 Since March, the building has been used as a multi-purpose complex for conferences, evening events, cinema and theater.

Contrary to preliminary plans, the road was not built until the Alexandrplat uniform. One of the main reasons was the high cost of building representative workers' chambers, as well as the style changes that had taken place before. So Strossberger's place and Alexanderplatz were in between the superb cake style simple eight to ten storey prefabricated buildings built as residential buildings to the street and wide green areas of the blocks. The most distinctive buildings of this ensemble are the restaurant Cafe Moscow (34 34, built 1961-1964), International Cinema (No. 31, 1961-1963) and the 13 floors originally built behind the cinema Berolina Hotel (No. 33, 1961-1964), later than: INTER HOTEL has undergone surgery. This group of buildings under the artistic direction of Josef Kaiser also includes two-story sales booths designed by Josef Kaiser, Walter Frankek And what? Horst BauerInitially, eleven sales pavilions were to be installed along the entire 700 meter long and 125 meter wide second section of construction, but only five of them were completed during the same general period between Strausberger Platz and Schillingstrasse. The most famous of them Mocha Milk Ice Bar (No. 35), forthcoming Art at home (45 45), shoe house Centrum: (4646), beauty salon Babette: (36 36) and fashion showroom Madeleine along with the Schillingstrasse underground station and the flower house with the south entrance Interflor: (32 32): The open gallery auditorium buildings are recognizable as a special group with their large glass and yellow ceramic tiles.(10) After 2020, they will be completed with six missing pavilions. (see section future plans)

On the west side of the second construction phase was the location of the functional tribune of the central mass annual demonstrations until the end of the GDR. Unlike earlier buildings, a water source was constructed in this section with two residential complexes for a total population of 14,500.

In the second half of the 1960s, the construction of the second section of the Karl-Marx-Allee was completed in connection with the transformation of Alexandrplate, and finally the linear connection of the avenue was completed. Canceled from the Landsberger Road remains only today preserved for monuments Health House get. This former corner building was incorporated under its new street corner at Karl-Marx-Allle # 3 and is the oldest building ever built in 1913. The last two apartment blocks were completed in 1967 on the northwest side. Between them and the road stood two to four more five-storey blocks from the time of the new Frankfurter Strasse, which did not disappear until 1968 or 1969. The last new building was built in 1969 for the 20th anniversary of GDR's founding, on the contrary Teacher's house that: Chamber of Statistics built and got house # 1.

After reunification(edit |: Modify source code:)

Name issue, repair(edit |: Modify source code:)

Then political change վերանվանվել էր Կարլ-Մարքլ-Ալլե, ինչպես նաև ԳԴՀ-ի ժամանակներում կոչված շատ ուրիշներ, որոնք կոչվում էին Արևելյան Բեռլինի փողոցներ: Իրավասու թաղամասերը որոշում կայացրեցին Կառլ-Մարքս-Ալլեի անվանափոխության դեմ: 1993-ի աշնանը, the Բեռլինի Սենատ անկախ փողոց ՝ տարբեր փողոցներ անվանափոխելու առաջարկներ մշակելու համար: Նրանց առաջարկը Հեգելլիում գտնվող Կարլ-Մարքս-Ալլեի արևմտյան մասը վերանվանելու վերաբերյալ, այնուամենայնիվ, Սենատը չսպանեց:(11)

Պողոտայի բնակելի շենքերը դրանից հետո էին Գերմանական վերամիավորում Գնված են տարբեր ներդրողների կողմից և սովորաբար մեծ ջանքերով վերանորոգվում են:

որ Բերոլինա հյուրանոց քանդվել է 1996-ի գարնանը, այնուհետև այն փոխարինվել է ձևով և գույներով նմանատիպ նոր շինությամբ, որում 1998-ի մարտի 2-ին սկսվեց գործել թաղապետարանի կենտրոնը:(12)(13) 1997-ին կառուցվեց 14 հարկանի գրասենյակային աշտարակ Vitro Plaza, ևս մեկ նոր շինություն, որը հարևան արևելքի անկյունում կանգնած է նախադաշտի հետևում Փարիզի կոմունայի փողոց,(14)

Պատմական փողոցային լամպ

Փողոցի ընդհանուր պատկերը անհանգստացավ Ռիչարդ Պաուլիկի կողմից նախագծված 215 փողոցային լամպերի հիվանդ վիճակից: Սկզբնապես պլանավորված էր մշակութային ժառանգության լուսատուների աստիճանական վերանորոգումը 2006 թ., Բայց հետաձգվեց `2007 թ. Երկրորդ կիսամյակում ծախսերի պատճառաբանությամբ մրցույթի կրկնության պատճառով:(15) 2007 թվականի դեկտեմբերին առաջինը հավատարմորեն վերականգնվեց Candelabra խաչմերուկում վերակառուցվել է Կարլ-Մարքս-Ալլե / Լեբուսեր ճանապարհը:(16)

ապագա ծրագրերը(խմբագրել | Փոփոխել աղբյուրի կոդը)

Ալեքսանդրպլացին պատված հատվածի (շինարարական փուլ III) և հյուսիս-հարավ հարակից տարածքների վերակառուցման պլանավորումը առանձին է Planwerkstatt համակարգված:
2018 թվականի մայիսին հանրությանը ներկայացվեց մի նախագիծ, որի համաձայն ՝ 1960-ականներին GDR– ի ճարտարապետները Josef Kaiser, Կառուցեցին Վերներ Դուցշկեն և Վալտեր Ֆրանեկը տաղավարներ պետք է ավարտվի: Նախատեսված էր տասնմեկ, իրականում կառուցվել էին ընդամենը հինգը. Նորաձևության սրահ Մադլեն / Ծաղիկների տուն Interflor, Մոկկա Կաթ Ice Bar, Գեղեցկության սրահ Բաբեթ, Արվեստը տանը And what? Կոշիկի տուն Centrum, Սրանք են Թվարկված շենքը(17) և կշարունակվի օգտագործել: 2017-ից հետո թաղամաս Office Կենտրոնը և հողի սեփականատերը, wbmՀետագա վեց ապակե տաղավարների համար հրավիրատոմսերի սեմինարի մրցույթին ներկայացվեց հինգ նմուշ Քաղաքապետարանի կենտրոն ներկայացվի Շահագրգիռ կողմերը և բնակիչները կարող են գնահատել դրանք, ինչպես նաև որոշում կայացնել հետագա օգտագործման վերաբերյալ: Շենքի փաստացի մեկնարկը դեռ որոշված ​​չէ:(18)

Հասարակական տրանսպորտ(խմբագրել | Փոփոխել աղբյուրի կոդը)

Karl-Marx-Allee- ն ամբողջ երկարության վրա է Subway գիծ 5 քշել տակ Alexanderplatz հետ Hönow համատեղում. Գիծը գտնվում էր 1930-ի դեկտեմբերի 21-ին, այն ժամանակվա Մեծ Ֆրանկֆուրտեր Շտրաուսի / Frankfurter Allee- ի ներքո, չորս կայարաններով այսօր Schillingstraße, Strausberger տեղը, Weberwiese And what? Ֆրանկֆուրտի դարպասը բացվել: Գիշերային ժամերին այս կայանները գտնվում են հարակից տարածքներից գիշերային ավտոբուս N5 ծառայեց:

Andreasstraße- ի և Lebuser Straße- ի խաչմերուկում պողոտան դառնում է 142 ավտոբուս և ստորգետնյա կայարան Ֆրանկֆուրտի դարպասը ից Տրամվայի գծեր M10 և 21 հատ:

Հեծանվավազք(խմբագրել | Փոփոխել աղբյուրի կոդը)

Theանապարհի փոխարկումով երկու կողմերի համար պլանավորված էր մինչև չորս մետր լայնությամբ պահպանվող ցիկլային ուղիների ավարտը, մինչև 2020 թվականի կեսը:(19)

2009-ի փետրվարին անանուն հեղինակը ավելացրեց wikipedia-Ստորեք փողոցում հայտարարության շուրջ, որ փողոցը եղել է GDR ժամանակներում Բեռլինի բնի ճակատային սալիկների պատճառով կոչվում է նաև «Ստալինի բաղնիք»:(20) Այս նշանակումը հետագայում գրավեց մի քանի լրատվամիջոցներ և կրկնեց, որ դա ընդհանուր տերմին է ԳԴՀ-ում:(21)(22)(23) GDR- ում այս տերմինի իրական օգտագործման համար փաստաթուղթ հնարավոր չէ տալ:

Նամակագրությունից հետո Բեռլիներ Զեյթունգ ժողովրդականորեն կասկածում էր այս արտահայտության տարածմանը,(24) լրագրողը հայտարարել է այս թերթի համար, որի համար մտացածին Վիքիպեդիայի մուտքի համար պատասխանատու լինել: Որպես դրդապատճառ նա իր զայրույթն անվանեց տարբեր գոյություն ունեցողներից Berolinismenորոնք իրականում շատ տարածված չեն:(25)

  • Peter Brock (խմբ.). Վերաբացահայտվել են Բեռլինի փողոցները: 33 ռամբլա մայրաքաղաքի միջով: Յարոն, Բեռլին, 2003 թ. ISBN 3-89773-114-2, Էջ 87-92: Ամենաերկար հուշարձանը,
  • Բիրկ Էնգման. Շենք հավերժության համար. Հիսուներորդ դարի Լայպցիգում քսաներորդ դարի հուշարձան ճարտարապետություն և քաղաքաշինություն: Սաքս, Բուչա 2006, ISBN 3-934544-81-9,
  • Թիլո Կահլեր. Մեր ճանապարհը – Մեր հաղթանակը: The Stalinallee- ն: Բեռլին 1993/1994, ISBN 3-88747-084-2; Թուղթ հրատարակություն. Աուֆբաու, Բեռլին 1999 թ., ISBN 3-88747-084-2,
  • Էլմար Կոսել. Հերման Հենսելմանը և ժամանակակից դարաշրջանը: Ուսումնասիրություն Modernerezeption- ի GDR- ի ճարտարապետության մեջ (= Հետազոտություն Բեռլինի տեխնիկական համալսարանի արվեստի պատմության և քաղաքային պատմության ինստիտուտի Արվեստի պատմության ամբիոնի հետպատերազմյան մոդեռնիզմի վերաբերյալ): Էդ. Adrian von Buttlar u. Կերսթին Ուիթման-Էնգլերտ: Langewiesche, Königstein im Taunus 2013, ISBN 978-3-7845-7405-9,
  • Թոմաս Մայքլ Կրուգեր. Guideարտարապետական ​​ուղեցույց Karl-Marx-Allee Berlin. Stadtwandel, Berlin 2008, ISBN 978-3-86711-079-2,
  • Հերբերտ Նիկոլաս, Ալեքսանդր Օբեթ. The Stalinallee- ն: Գերմանական փողոցի պատմություն: Verlag für Bauwesen, Berlin 1997, ISBN 3-345-00605-7,
  • Գյունթեր Պիտերս. «Ազգային, դասական և առաջադեմ» շինարարական ավանդույթ, 1949-1955 թվականների Բեռլինի Ստալինալեի պատմության մասին: է: Բեռլինիշ Մոնացշրիֆթ 3/2001 ժամը Luisenstädtischer Bildungsverein,
  • Նորբերտ Պոդեվինը: Stalinallee and Hansaviertel. Բեռլինի շինարարական իրադարձությունները Սառը պատերազմի ժամանակ, հրատարակություն արևելք, Բեռլին 2014, ISBN 978-3-89793-191-6,
  • Andreas Schätzke: Bauhaus- ի և Stalinallee- ի միջև: Uralարտարապետական ​​քննարկում Արևելյան Գերմանիայում 1945-1955 թվականներին: Vieweg, Braunschweig 1991, ISBN 3-528-08795-1,
  • Mathias Wallner, Heike Werner: Architարտարապետությունն ու պատմությունը Գերմանիայում: Վերներ, Մյունխեն 2006 թ., ISBN 3-9809471-1-4, Էջ 140-141:
  1. Ֆրանկֆուրտեր Ալլե: է: Փողոցի անուն բառարան Luisenstädtischen կրթական միություն (այդ Kaupert)
  2. Մեծ Ֆրանկֆուրտեր Շտրաուս, է: Փողոցի անուն բառարան Luisenstädtischen կրթական միություն
  3. 1848 թվականի մարտյան հեղափոխություն – բարիկադ Große Frankfurter Straße, In: gedenktafeln-in-berlin.de
  4. համեմատությունները Քաղաքային քարտեզ Բեռլինի 1926 թ (Հին Բեռլինի քաղաքային քարտեզի արխիվ).
  5. համեմատությունները Քաղաքային քարտեզ Բեռլինի 1932 թ (Հին Բեռլինի քաղաքային քարտեզի արխիվ).
  6. Թոմաս Ֆիլերել: Երկու գերմանական ճարտարապետություն ՝ Կարլ-Մարքս-Ալլե և Ինտերբա 1957. Առճակատում, մրցակցություն և համախմբում ՝ բաժանված Բեռլինում է: Հայտ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության 2013 թ,
  7. Jens-Axel Götze: Neoclassicism երիտասարդության և մարզիկների համար, է: Friedrichshainer-Chronik.de 2006 թվականի փետրվար:
  8. Առնոլդ Բարտետսկի Քաղաքի պլանավորումը ՝ որպես երջանկության խոստում: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Վարշավայի և Արևելյան Բեռլինի վերակառուցման քարոզչությունը, In- ում ՝ Առնոլդ Բարտետսկի, Մարինա Դմիտրիևա, Ալֆրուն Կլիեմս (Ed.): Պատկերները քաղաքային: Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում քաղաքի հայեցակարգը, արտացոլումն ու գեղարվեստական ​​գրականությունը, Լուկաս Վերլագ, Բեռլին 2009, ISBN 978-3-86732-022-1, Էջ 73, books.google.de
  9. Փողոցի պատմություն, (հուշանվեր Հյուրատետր բնօրինակները 2014 թ.-ի մայիսի 26-ից Ինտերնետային արխիվ) i "src =" https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Pictogram_voting_info.svg/15px-Pictogram_voting_info.svg.png "decoding =" async "title =" i "width =" 15 "height =" 15 "srcset =" https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Pictogram_voting_info.svg/23px-Pictogram_voting_info.svg.png 1.5x, https: // վերբեռնել: wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Pictogram_voting_info.svg/30px-Pictogram_voting_info.svg.png 2x" data-file-width="250" data-file-height="250"/></span> <b>Info:</b> Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß <a href=Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.tvmovie.de tvmovie.de, abgerufen am 24. Mai 2014.
  10. Denkmal Karl-Marx-Allee, Mitte, Gesamtanlage, Senatsverwaltung für Stadtentwicklung
  11. Straßennamen: Für Marx kommt Hegel, In: Berliner Zeitung, 18. März 1994.
  12. Vom Vorzeige-Hotel bleibt nur ein Schuttberg, In: Berliner Zeitung, 20. Mai 1996.
  13. Rückzug aus dem Leben. Heute nimmt das neue Bezirksamt Mitte seinen Betrieb auf. Es dient vor allem der Verwaltung, In: Berliner Zeitung, 2. März 1998.
  14. Vitro Plaza
  15. Laternen bleiben in traurigem Zustand. In: Berliner Morgenpost, 8. November 2006.
  16. Karl-Marx-Allee erhält neue Kandelaber (Memento des Originals vom 21. Februar 2013 im Internet Archive) i" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Pictogram_voting_info.svg/15px-Pictogram_voting_info.svg.png" decoding="async" title="i" width="15" height="15" srcset="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Pictogram_voting_info.svg/23px-Pictogram_voting_info.svg.png 1.5x, https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Pictogram_voting_info.svg/30px-Pictogram_voting_info.svg.png 2x" data-file-width="250" data-file-height="250"/></span> <b>Info:</b> Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß <a href=Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.berlin-magazin.info, In: Berlin-Magazin, 21. Dezember 2007.
  17. Baudenkmal Karl-Marx-Allee 32 & 33 & 34 & 35 & 36 & 45 & 46
  18. Birgit Nikolait: Ein DDR-Plan für die Karl-Marx-Allee, In Berliner Zeitung, 4. Mai 2018, S. 9. (Printausgabe); „Zeitgemäße Interpretation“. Neue Glaspavillons an der Karl-Marx-Allee geplant. (online-Ausgabe), abgerufen am 17. Mai 2018.
  19. Peter Neumann: Neue Senatsliste: Hier sollen die nächsten Poller-Radwege entstehen. 27. Februar 2019, abgerufen am 3. März 2019 (deutsch).
  20. Versionsunterschied im Wikipedia-Artikel Karl-Marx-Allee vom 16. Februar 2009
  21. Das längste Baudenkmal Europas. In: Berliner Morgenpost, 1. März 2011.
  22. Maria Neuendorff: Viel Platz, wenige Kunden, In: Märkische Oderzeitung, 16. November 2010.
  23. Eva-Maria Hilker: Eine krude Mischung, In: Berliner Zeitung, 25. Februar 2011.
  24. Leserbriefe, In: Berliner Zeitung, 1. März 2011.
  25. Andreas Kopietz: Wie ich Stalins Badezimmer erschuf, In: Berliner Zeitung, 24. März 2011.


Source link